Heeft bijles nog een toekomst met AI?
AI kan vandaag samenvatten, oefeningen oplossen en bijna elke vraag van een student beantwoorden. Heeft bijles dan nog wel een toekomst? Wij denken van wel. Niet ondanks AI, maar net mét AI.
Hoe vaak ik de afgelopen jaren de vraag al niet heb gekregen: “Heeft bijles eigenlijk nog een toekomst met AI?”
Ik snap helemaal waar die vraag vandaan komt. Een student die vroeger vastzat op een oefening wiskunde, moest wachten tot de volgende les, een medestudent aanspreken of op zoek gaan naar een uitleg op Google of YouTube. Vandaag kan diezelfde student een foto van de oefening nemen, ze aan ChatGPT of een andere AI-tool geven en enkele seconden later om een volledige uitleg vragen. Dat verandert de manier waarop we leren. En eigenlijk is dat fantastisch.
Maar betekent het ook dat een AI-chatbot binnenkort de bijlesgever vervangt? Ik denk het niet.
AI is een geweldige tool om te leren
Laat ons eerst duidelijk zijn: bij Eduvik zijn we helemaal niet tegen het gebruik van AI door studenten. Integendeel. Studenten moeten leren werken met de tools die vandaag beschikbaar zijn. Weten hoe je AI gebruikt om te leren, hoe je een goede vraag stelt en hoe je controleert of een antwoord wel klopt, worden steeds belangrijkere vaardigheden.
We merken bovendien dat niet alleen studenten AI gebruiken. Ook bijlesgevers doen dat steeds vaker. Zelf gebruik ik AI tijdens mijn voorbereiding op verschillende manieren. Soms vraag ik een korte samenvatting van een onderwerp om de termen uit de cursus van een student opnieuw fris in mijn hoofd te krijgen. Soms laat ik een oefening oplossen om mijn eigen antwoord snel te controleren. En ja, ook bij het schrijven van lessamenvattingen kan AI behoorlijk wat tijd besparen. Zelfs deze blog heeft onderweg wat hulp gekregen van AI. En daar is niets mis mee.
AI is een tool. Wie die tool goed leert gebruiken, kan er ongelooflijk veel tijd mee winnen en vaak zelfs beter door leren.
Maar informatie beschikbaar maken is niet hetzelfde als lesgeven
Het interessante is dat we deze discussie eigenlijk al vaker hebben gevoerd. Niet over AI, natuurlijk.
Toen mensen duizenden jaren geleden begonnen te schrijven, konden we kennis plots bewaren zonder dat iemand ze persoonlijk moest doorgeven.
Rond 1450 maakte de boekdrukkunst het mogelijk om kennis op veel grotere schaal te verspreiden. En vanaf de jaren 90 gaf het internet ons toegang tot een haast eindeloze hoeveelheid informatie vanuit onze eigen woonkamer. Toch verdwenen leerkrachten en bijlesgevers niet. Integendeel.
Informatie werd steeds toegankelijker, maar iemand iets leren begrijpen bleek iets helemaal anders te zijn dan informatie beschikbaar maken.
AI zet die evolutie nu in een hogere versnelling. Het maakt informatie sneller, persoonlijker en interactiever toegankelijk dan ooit tevoren. Maar ook dat maakt begeleiding niet automatisch overbodig.
Een student weet vaak niet waar hij vastloopt
Vraag ChatGPT om de stelling van Pythagoras uit te leggen en je krijgt binnen enkele seconden een correcte en uitgebreide uitleg. Handig.
Maar een persoonlijke bijlesgever doet tijdens een les iets anders. Die ziet dat een student na tien seconden begint te twijfelen. Dat hij bij elke vergelijking dezelfde fout maakt. Dat de theorie eigenlijk wel gekend is, maar dat het misloopt zodra de oefening er nét iets anders uitziet. Een goede bijlesgever kan dan stoppen en vragen:
“Wacht eens. Hoe zou jij hier zelf aan beginnen?”
En plots wordt duidelijk dat het probleem helemaal niet bij Pythagoras ligt, maar bijvoorbeeld bij het omvormen van een vergelijking. Dat verschil is enorm.
AI reageert voornamelijk op de vraag die je stelt. Een goede lesgever probeert eerst te achterhalen welke vraag je eigenlijk zou moeten stellen.
Dat is volgens mij een van de grootste redenen waarom persoonlijke bijles relevant blijft.
Soms geeft AI zelfs té veel uitleg
Wie regelmatig AI gebruikt om iets nieuws te leren, zal het herkennen. Je stelt een eenvoudige vraag en krijgt zes alinea's uitleg, drie voorbeelden, een tabel en nog vijf mogelijke vervolgstappen. Technisch gezien is dat indrukwekkend.
Voor een student die al overweldigd is door zijn cursus, is het soms net het tegenovergestelde van wat hij nodig heeft. Een bijlesgever kan zeggen:
“Vergeet die rest even. Voor jouw toets moet je vandaag alleen dit begrijpen.”
Goed lesgeven gaat niet alleen over zoveel mogelijk kennis aanbieden. Het gaat ook over informatie filteren, structureren en op het juiste moment aanbieden. En soms betekent dat bewust minder uitleg geven.
Wie ondersteuning zoekt, kan bovendien zelf kiezen tussen online of fysieke bijles via Eduvik, afhankelijk van wat het beste werkt voor de student.
Leren blijft iets menselijks
Er is nog een reden waarom ik niet geloof dat virtuele bijlesgevers mensen zomaar gaan vervangen: we leren graag van andere mensen.
Dat is niet alleen een romantisch idee. Onderzoek naar sociaal leren toont dat menselijke kennisverwerving sterk ingebed is in interactie met anderen. We leren niet alleen van andere mensen, maar ook met andere mensen. Een overzichtsstudie van onderzoekers van onder andere University College London beschrijft hoe sociale interactie een belangrijke rol speelt in de manier waarop we nieuwe kennis verwerven (meer info).
Een bijlesgever geeft daarom meer dan alleen een antwoord. Hij kan merken dat een student onzeker wordt. Een grap maken wanneer de frustratie oploopt. Een compliment geven wanneer iets eindelijk lukt. Of na drie oefeningen zeggen:
“Zie je wel? Je kan dit eigenlijk gewoon.”
Dat zinnetje staat misschien nergens in de leerstof.
Maar voor sommige studenten is het precies wat ze op dat moment nodig hebben.
En wat met wiskunde? AI wordt daar razendsnel beter in
Had ik deze blog een jaar geleden geschreven, dan had hier waarschijnlijk nog een vrij eenvoudige waarschuwing gestaan.
AI-modellen zijn probabilistische systemen. Daardoor konden ze bij exacte vakken zoals wiskunde en fysica soms zeer overtuigend een volledig fout antwoord produceren. Een rekenfout, een verkeerde aanname of zelfs een verzonnen redenering kon worden verpakt in een uitleg die perfect geloofwaardig klonk. Dat probleem is niet verdwenen. Maar de vooruitgang gaat razendsnel.
In 2024 haalden gespecialiseerde systemen van Google DeepMind al het niveau van een zilveren medaille op de International Mathematical Olympiad. In 2025 ging het nog een stap verder: een geavanceerde versie van Gemini Deep Think behaalde officieel het niveau van een gouden medaille op de International Mathematical Olympiad (meer info). Het model loste vijf van de zes extreem moeilijke olympiadeproblemen volledig op.
En in mei 2026 ging AI opnieuw een stap verder. Een AI-model van OpenAI weerlegde een belangrijke conjectuur binnen het bijna 80 jaar oude unit distance problem van Paul Erdős (meer info). Het bewijs werd vervolgens gecontroleerd door externe wiskundigen.
We spreken dus niet langer alleen over AI die oefeningen uit een schoolboek kan oplossen. AI begint mee te werken aan échte wiskundige ontdekkingen. Dat is indrukwekkend. En het zou vreemd zijn om daar als onderwijssector bang voor te zijn.
De bijlesgever van de toekomst gebruikt AI
Daarom denk ik dat we de verkeerde vraag stellen wanneer we vragen:
“Zal AI de bijlesgever vervangen?”
De interessantere vraag is:
“Hoe kan een goede bijlesgever AI gebruiken om studenten nog beter te helpen?”
Een bijlesgever kan AI gebruiken om sneller extra oefeningen te maken op het juiste niveau. Om dezelfde theorie op drie verschillende manieren uit te leggen. Om een les voor te bereiden. Om voorbeeldvragen te genereren. Of om na de les een duidelijke samenvatting te maken.
De tijd die daarmee wordt uitgespaard, kan naar iets gaan waar AI veel moeilijker in is: luisteren, observeren, motiveren en begrijpen waarom een bepaalde student vastloopt.
Voor studenten geldt eigenlijk hetzelfde.
Gebruik ChatGPT gerust om een begrip nog eens anders uit te leggen. Laat AI extra oefeningen maken. Vraag waarom je redenering fout is. Gebruik het als sparringpartner tijdens het studeren.
Maar leer ook wanneer je moet zeggen:
“Ik geraak hier niet uit. Ik heb iemand nodig die even met mij meekijkt.”
Wie op dat punt zit, kan via Eduvik gratis een bijlesaanvraag indienen en zelf een geschikte lesgever kiezen.
AI vervangt bijles niet. Het verandert bijles.
AI gaat het onderwijs veranderen. Daar bestaat voor mij weinig twijfel over.
En ja, bepaalde vragen waarvoor een student vroeger misschien een bijlesgever nodig had, kan AI vandaag perfect beantwoorden. Dat is geen bedreiging. Dat is vooruitgang.
De waarde van een goede bijlesgever zat nooit uitsluitend in het bezit van de juiste informatie. Die informatie staat al tientallen jaren in boeken en ondertussen al even op het internet.
De echte waarde zit in persoonlijke begeleiding: zien waar iemand vastloopt, de juiste vraag stellen, moeilijke leerstof begrijpelijk maken en een student opnieuw vertrouwen geven wanneer het even niet lukt.
AI kan daarbij een fantastische assistent zijn. Voor de student én voor de bijlesgever. Maar voorlopig laat ik mijn studenten toch nog niet alleen achter met ChatGPT. 😉